CO₂-Prestatieladder 4.0 uitgelegd: wat er veranderd is en waarom dat ertoe doet 

Organisaties staan onder toenemende druk om aantoonbaar werk te maken van klimaatactie – van regelgevers, opdrachtgevers en investeerders. CO₂-Prestatieladder 4.0 geeft die ambitie een heldere structuur en een internationaal erkende manier om ambities én resultaten te laten zien. 

Versie 4.0 bouwt voort op meer dan vijftien jaar ervaring. De Ladder is inmiddels actief in zeven Europese landen en wordt gebruikt door meer dan 8.000 organisaties. In dit artikel leggen we nog eens uit wat versie 4.0 inhoudt, wat er veranderd is en wat dat in de praktijk betekent. 

Wat is de CO₂-Prestatieladder? 

De CO₂-Prestatieladder is zowel een CO₂-managementsysteem als een aanbestedingsinstrument. Gecertificeerde organisaties stellen concrete doelen, meten hun uitstoot en worden onafhankelijk geaudit. Het certificaat wordt breed ingezet in aanbestedingen: aanbestedende diensten kennen een gunningsvoordeel toe aan gecertificeerde inschrijvers, wat een directe businesscase creëert voor klimaatactie. 

Uit onderzoek blijkt dat organisaties met een CO₂-Prestatieladder-certificaat twee keer zo snel CO₂ reduceren als organisaties zonder certificaat. Aanbesteden met de Ladder is bovendien aantoonbaar gekoppeld aan lagere CO₂-uitstoot in de bouw. En het gebruik van de Ladder in publieke aanbestedingen hangt samen met verbeterde technologische innovatie bij bedrijven.

Waarom versie 4.0? 

Versie 4.0 is ontwikkeld op basis van signalen uit de markt. Certificaathouders, aanbestedende diensten en certificerende instellingen vroegen om een ambitieuzer handboek dat beter aansluit bij internationale kaders. Concreet vroegen zij om: 

• Sterkere aansluiting bij het Klimaatakkoord van Parijs en lange termijn doelstellingen voor 0 uitstoot. 
• Betere differentiatie voor koplopers, met tegelijkertijd een toegankelijk instapniveau voor nieuwe organisaties. 
• Aansluiting bij internationale standaarden, waaronder de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) van de EU. 
• Meer focus op de plekken waar organisaties de grootste CO₂-impact kunnen realiseren. 
• Verbeterde leesbaarheid en structuur van het handboek. 

Een nieuwe opzet: drie treden 

De CO₂-Prestatieladder 4.0 is opgebouwd rondom drie treden. Dit biedt een helder progressiemodel en maakt het voor organisaties eenvoudig om te bepalen waar ze staan en wat de volgende stap vraagt. 

Trede 1 – CO₂ reduceren in de eigen organisatie 

Trede 1 richt zich op de directe bedrijfsvoering – scope 1- en scope 2-emissies. Het is een toegankelijk instapniveau voor organisaties die hun klimaataanpak willen structureren. Belangrijke wijzigingen zijn: 

• Niet-CO₂-broeikasgassen (zoals methaan en lachgas) moeten voortaan expliciet worden meegenomen, als ze relevant zijn voor de organisatie. 
• Meer nadruk op energiebesparing als strategie, niet alleen het overstappen naar groenere energiebronnen. 
• Organisaties moeten het CO₂-bewustzijn in kaart brengen over alle lagen van de organisatie, niet alleen op managementniveau. 

Trede 2 – CO₂ reduceren met de keten 

Trede 2 breidt de scope uit naar scope 3 – emissies in de waardeketen, zowel upstream als downstream. Dit is vaak de plek waar organisaties de grootste CO₂-impact kunnen realiseren. Belangrijke wijzigingen zijn: 

• Organisaties richten zich op de emissies waar zij de meeste impact kunnen maken, in plaats van een volledige dekking van alle scopes. 
• Een verplicht klimaattransitieplan, met concrete stappen op de korte, middellange en lange termijn richting 0 uitstoot. 
• Overige beïnvloedbare emissies (OBE’s) – zoals emissies bij het gebruik van hergebruikte materialen of energiedeling met naburige organisaties – moeten kwalitatief worden geanalyseerd. 

Trede 2 vraagt een beduidend hogere ambitie en is bedoeld voor organisaties die verder willen kijken dan hun eigen bedrijfsvoering. 

Trede 3 – 0 uitstoot in 2050 

Trede 3 is bedoeld voor koplopers. Het vraagt een volledige inzet om emissies in alle scopes – 1, 2 en 3 – terug te brengen naar 0 in uiterlijk 2050, onderbouwd door een klimaattransitieplan met concrete tussendoelen en actieve ketensamenwerking. Trede 3 stelt een lat die zelfs organisaties met stevige bestaande ambities nog moeten halen. 

Aansluiting bij CSRD, SBTi en internationale standaarden 

Een belangrijke verbetering in versie 4.0 is de sterkere aansluiting bij internationale kaders. Door te voldoen aan de eisen van CO₂-Prestatieladder 4.0 dekt u een substantieel deel van ESRS E1 – het klimaatonderdeel van de CSRD. De footprint die u opstelt op basis van de Ladder-eisen is direct bruikbaar in uw CSRD-rapportage, omdat dezelfde scope indeling wordt gehanteerd en alle broeikasgassen worden meegenomen. 

Versie 4.0 sluit ook nauwer aan bij het Science Based Targets initiative (SBTi) en de klimaatdoelen van het Klimaatakkoord van Parijs. Voor organisaties die al met deze kaders werken, biedt de Ladder een praktische, gecertificeerde uitvoeringsstructuur. 

De Ladder in aanbestedingen 

De CO₂-Prestatieladder wordt breed ingezet als gunningscriterium in aanbestedingen in Europa. Aanbestedende diensten kennen een gunningsvoordeel toe aan hoger gecertificeerde inschrijvers, waardoor certificering een tastbare businesscase wordt. 

Van ambitie naar 0 uitstoot in 2050 

CO₂-Prestatieladder 4.0 is ontwikkeld voor de komende decennia. Door een heldere tredenstructuur, een lange termijn horizon en aansluiting bij internationale kaders te combineren, biedt de Ladder organisaties een praktisch en geloofwaardig pad van klimaatambitie naar meetbare actie – of u nu voor het eerst aan de slag gaat of al werkt aan 0 uitstoot in de hele keten. 

Meer weten? Bekijk het handboek. 

• Deel deze pagina